دەرکردنی نووسینەکانی ژینەکان دەرمانەکانی ژین
بەرپاشانی نووسین هەموو جیهان زیندە دەبێت و لە کاری ژماردنی ئەو پۆلەکانی زانیاری ژەنتیکی و تەواوکردنیاندا ڕۆڵێکی گرنگ دەدات. ئەم ڕووداوەی چەندخالەکان لە هەموو شایەنی زیندە گەورە دەرکراوەتەوە و لە کاری ژماردنی سەلماندانەکاندا ڕێکی هەیە. ئەم لاپەڕەدا دەست پێ بکەیت لە سەرچاوە، جۆرەکان و کاریگەرانی بەرپاشانی نووسین.
چاکسازی بەرپاشانی نووسین:
نووسینەکان لە نووسینەکانی بەرپاشانی دەست پێ دەکەن، کە لەلایەن مولێکولەکانی گەورە تێیدا. هەر نووسینەکە لە سێ قسەتە باش کەوت: شوکر، گروپی فسفات و بەزی نیترۆژێنی. نموونەیەک لە بەرپاشانی نووسینەکانی ڕێکەوتە هەیە DNA (Deoxyribonucleic Acid) و RNA (Ribonucleic Acid).
سەرکەوتنامەی بەرپاشانی نووسین:
DNA yek sîstema helîsa dwên de ye ku li ser dû reşa komplementar hatine were kirin da ku li binê herêmên baza bi hera taybetî yên binê baza jor dike. Çeher baza li DNA li jêr hatine: adenîn (A), guanîn (G), sitozîn (C), û thymîn an thymîn (T). Li jî, RNA yek molêkul êkîl e ku dikare bi fermana xwe hate kurd; ev li baza heman be wekî li DNA heye bi yek wêne, ya niha, ev thymîn nehatiye û pêşanî uracil dike.
Curekên Nucleic Acids:
DNA dikare li du kategoriya mîna wekî RNA û DNA ve were girtin. Li her weha tevî organismên, DNA navnîşa genetîk e ku farmanên ji bo çavkanî û rafetkirina sisteman jîhîyê ya organismê were şandin, tebêtî RNA dikare herî hilberî procesên selî ya wekî sintezeya protein û ekspresiyên genê kontrol bike.
Karanînên Nucleic Acids:
Nukleotîdên herî hilberî rolên çendînî yên veguheztin di yekjetîya organîzmên de were şandin.
a. Gava Nîşanên Erê: DNA nîşanên erê li benda herî dawî ya navbera di navandiyê de re, bi koda bikin ên navnîsê ya navnîgaroyan, ku taybetina peyda kirina entîtiya biyî diyar bike.
b. Destpêkên Protein: Protein an jî dest pê kena RNA wan nîşanên erê ji DNA re li ser ribosome bar bike wergera li ser destpêkê ya pêptîd.
c. Sîtina Bîrkarî yên Gen: Ev destnîşana ke tişt û kêja herêmî ya genên aktîf di yek organism de wekî ku navnîsên biyî kontrol bike bîrkarî yên gen. Ev li sere karûbarê ya xelatê ya xelatê ya celê nehatiye e.
Mîngahiya Navnîsên Biyî:
Navnîsên biyî rûnaha jîyan e; ev wê taybetên paşîn ên organismê ya tevahî ya digel karakteristikên u proçesan kompleks yên li daxuyaniyê ya tevahî diyar bike. Bêdihê navnîsên biyî, jîyan nehatine.
Substanseya nûtroni دەرەکانی ژیان بە شێوە گشتیارن و ئەو کارەکانی ژنتیکی دەست نیشان بدەن. لە سطحی سەلەکاندا، ئەوان لە ڕۆڵێکی پێکهاتووی لەسەر ئەفەڕینەوەی ژیانی ڕۆشنایی و فەعەلیتەکانی مەتابولیسمدا دەدارن؛ ئەوان بۆ ئامادەبوونی دروست بەکارهێنانی سەلەکان دەرەکی هەیە. زاندنی دەرەکانی ژیان لە داواکردنی چالاکی و تەناوەکی ژیان لە ئەرەبەدا گرنگە.