An Ról de Nhéalta Áide Núileach san Eoraíocht
Tús-teagaisc Nadúracha niotaid
Tá smaointeanna neamh-earthaíochta, DNA (deoxyribonucleic acid) agus RNA (ribonucleic acid), mar mholtóganna bunúsacha atá ar fáil i gach eangach bheo. Léiríonn na ceimiciúla seo faisnéis géineach a rialaíonn conas oibríonn glúin agus a bhfuil siad nódaithe. Mar sin, tá an DNA ag stóráil tuarascálacha géineacha, agus tá rogha chainte ag an RNA sa chur le feabhsuithe phrótéine agus i gcás rialú géin. Is gá an tuiscint seo faoi neamh-earraíocht chun tuiscint a fháil ar an saol féin.
Struchtúr agus Comhdháil Nua-earraíochta
Tá na n-últóidí ag bunú na gniomhachtaí nucléice a díspeiridheanna iad. Tá ceann de chéad últóid gan base fhrithnítitheach (adenine, thymine, cytosine, guanine i gDNA; adenine, uracil, cytosine, guanine i gRNA), shugár phentóis (deoxyribose i gDNA; ribose i gRNA) agus grúpa fosfate. Níthaonn na n-últóidí le chéile trí mheandradh phospaidreach chun slata fada a dhéanamh a chuirtear i gcásadh fola is doibhneacha nó struchtúracha seocondáire eile mar atá sé tuairisce ar an struchtúr thuas a chumasann go mbeadh codáil ag DNA agus trasmitiú faisnéise géineach ó ghineál go dtí an chéad eile.
Fiontarthacht DNA i n-Ólchaint Géineach
I bhfocalaí, tá an fiosrúchán géineach ag stóráil mar DNA. Roimh díbhart na n-focalaí tríd an phróiseas chóipeálaí, dúplaíonn an DNA é féin chun cinntiú go mbeidh gach focal nua ag teacht le set idéin idéantach mar sin bíonn na hábhair agus na feidhmíochtaí biochímeacha againn ag dul faoi n-úsáid. D'fhéadfadh mutáin, ar an gceann amuigh, tabhairt dóibhíní nó do scileanna mar sin bíonn athruithe eolaithe ag tarlú timpeall.
RNA: Béimneach, Réadóir agus Catálais
Déanann RNA ról idirnáisiúnta níos lú ná amháin DNA a chóipeáil. Téarcaint tar éis sin nuair a thaghdar eolas géineach ón gDNA chuig suíomh ribosóm don mRNA (RNA béimneach). Chun siopadán beartaithe do phrótein a chur i gcás, brúitear iad mar shraith le t-RNA nó RNA aistriúcháin freisin. Is féidir leis seo fosta a chinntiú go bhfuil microRNAs agus RNAs gan chód déileáil ar pháirt an dátaigh mRNA trí deachtlughadh mRNA a chur i bhfeidhm, mar sin cinntíonn sé an téarmaíocht a théarcaint. Mar sin féin, déan cuid den RNA oibhrigh mar enzaimí a chatalaíonn réacsaí biocheimiciúla laistigh den chéill.
Feabhsuithe agus Inbheártha sa Bhiotéicnioc
Staidéar na Nadúracha niotaid á dhéanamh ar biotéicnolaíocht agus taighde leigheas. Téann an reacsaí polaimeás (PCR) chun slíonta DNA speisialta a mhéadú don fheabhsaithe genéadach agus don eilimseáil forensice. Mar sin féin, úsáideann téicneolaíocht CRISPR-Cas9 naisc RNA-stiúrtha chun gniomhartha géin a mhianú go tiomnaithe, ag tarlú le forbairt i gcróimeacht, leigheas, agus biotéicnolaíocht. Mar aon leis sin, is féidir le hincint na ngéin ceartlacha trí mheán comhréire RNA (RNAi) iad a úsáid chun díospóireachtaí géineacha a leigheal agus infheicléid víreas a chur in éadan.
Díospóireacht: Niotaidh Giniúla i gCéimnibh na hAois Nua
Tá smaointe beatha agus tá na hathruithe eolaíochtaí riamh in éineacht leo. Mar a thuigeann muid an struchtúr acu, an feidhm acu mar sin féin mar gheall ar a n-obraíochtaí le linn an doigh agus an fhiacailteachas, tá sé mar chosán againn chun tuiscint a fháil ar an mbun moleacla de bhliain. Mar sin tá taighde i gcónaí ag cur léi réamh-fhios nua faoi na bealaí seo atá i bhfeidhm ar fud na n-eolaíochtaí mar; Leighis nó fiú feirmeoireacht. Táimid in ann an t-éileamh seo a úsáid chun an cumhacht a bhaineann leis na bealaí seo a phlé agus a chur in iúl don dhuine.
Ar fad, bíonn na bealaí seo bunaithe ar thaighde biolóige agus nuálacha, ag cinntiú an fhréamh den chéad dul síos ar an mbéaloideas agus teicneolaíocht.