နုကလီအစသတ္တဗေဒ၏ ပြောင်းလဲမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လေ့လာခြင်း
အခြေခံသဘာဝ နုကလီအစပ်ပစ်စည်းများ
ဒီออกျစ်ရှင်ဘီကျူးလီအစား (DNA) နှင့် ရှင်ဘီကျူးလီအစား (RNA) သည် နုကလီအစ်အစားများဖြစ်ပြီး၊ အဆင်ပြေစွာ ယုံကြည်ရမည့် ဇီဝဓါတ်ပြုစုံပွိုင်းများဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ် ဂျင်များကို အကုန်ပြည့်စွာ အက်က္ခရာသို့ ပြောင်းလဲပြီး၊ ပရောတီန်များကို ထုတ်လုပ်ရန်၊ ဂျင်များကို ဖြင့်ပြောင်းလဲရန်နှင့် ထိုင်းပြီး ဂျင်များ၏ ဖြင့်ပြောင်းလဲမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အလွယ်တကူ အသုံးပြုသည်။ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ မျှော်လင့်မှုများကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ဆေးပညာသိပ္ပံပြုလုပ်ရေးကို ရှင်းလင်းစွာ တိုးတက်ရန်အတွက် ထိုများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာများကို အရေးကြီးစွာ သိရှိရန်လိုအပ်သည်။
နုကလီအစ်အစားများ၏ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ
နုကလီအစ်အစားများကို DNA နှင့် RNA အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်။ DNA သည် အများအားဖြင့် ဂျီနေ့ကုဒ်များကို ပါဝင်သော နုကလီအစ်အစားများ၏ နှစ်ခုလုံးကို ပြောင်းပြန်သော လှိုင်းနှစ်ခုဖြင့် တွဲဖက်ထားသော လှိုင်းကို ဆင်းသက်မှုနှင့် တူညီသည်။ RNA သည် ပိုမိုသော ပုံစံများဖြင့် ဂျင်များ၏ အခြေခံအချက်များကို ပရောတီန်များအဖြစ် ဖြင့်ပြောင်းလဲရန် အကူအညီပေးသည်။ သူတို့၏ သက်တမ်းများ၊ အခြေအနေများ၊ တစ်ခုသော်လည်း နှစ်ခုလုံးသော်လည်း သူတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အလုပ်အတွက် မျှော်လင့်မှုများကို ခွဲခြားသည်။
ဂျင်များ၏ အခြေခံအချက်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်
နုကလီအစ် အချိုးများသည် ပြီးခဲ့သော အသွေးအဆိုတ် အချက်အလက်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို အကြားယူရန် အရေးကြီးသော အလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် ဒေါ်အိန်အား ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရန် ဘော်လိုဂျီ အတွင်း ဆဲလ်များ၏ ခွဲခြားမှုအပြင် အခြားအခါများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဆဲလ်များ၏ ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ရန်အတွက် DNA သည် ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နိုင်ရန်လိုအပ်ပြီး၊ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆဲလ်တိုင်းတွင် အတူတူသော အချက်အလက်များကို ပို့ဆောင်ရန်လိုအပ်သည်။ ထို့ပြင် ပရောတီန်ထုတ်လုပ်မှုသို့ ဒေတာကို ပို့ဆောင်ရန် transcription လုပ်ငန်းသည် RNA ကို DNA template မှ ဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်သည်။
RNA မျိုးစုံ၏ ကမ္ဘာ - မျိုးစုံလုပ်ငန်းများနှင့် အမျိုးအစားများ
DNA သည် အခြေခံကိုယ်ရေးကုဒ်အတွက် လှုပ်ရှားမှုမရှိသော ဆက်တင်ကျပန်းအဖြစ် အလုပ်လုပ်ပြီး၊ RNA များ၏ မျိုးမျိုးသည် ဆဲလ်တွင် မျိုးမျိုးသော အလုပ်များကို လုပ်ဆောင်သည်။ Messenger RNA (mRNA) သည် DNA ကုဒ်ကို ထိုကုဒ်ကို ရောင်းပေးပြီး၊ ရီဘိုဆိုများတွင် ပြန်ဆိုခြင်းဖြင့် ပရိုတီန်များကို ဖန်တီးသည်။ Ribosomal RNA (rRNA) သည် ရီဘိုဆိုများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ transfer RNA (tRNA) သည် ပရိုတီန်စီးခြင်းအတွင်း အမျိုးသားအချိုးများကို တူညီသောအခါတွင် ပေါင်းစပ်စေသည်။ ထို့ပြင် siRNAs နှင့် miRNAs ဟူသော small interfering RNAs များသည် အထိမ်းအမှတ်များကို အထိမ်းအမှတ်ပေးသော mRNAs တွင် ပေါင်းစပ်သည့်အခါ၊ ထိုကုဒ်၏ ပြန်ဆိုမှုကို သတ်မှတ်သော်လည်း သို့မဟုတ် ပြန်ဆိုမှုကို အပြားပြောင်းစေသည်။
ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အက်ပ်ရှားမှုများကို တံဆိပ်ပေးခြင်း
နုကလီအစပ်ပစ်စည်းများ ဂီနစ်၊ ဆေးပညာနှင့် ဘျူးတိုက်လေဗေဒအသွင်အရိုင်းများသို့ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ CRISPR-Cas9 ဂီန်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် နုကလီအစသုံးသုံးကို သုံး၍ DNA အချိုးအစားများကို ရည်ပြုနိုင်ပြီး ပြင်ဆင်နိုင်သည့် ဇီဝီင်အင်ဂျင်နီယာပညာကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အလားတူအားဖြင့် RNA interference (RNAi) နည်းလမ်းများသည် ဂီန်လုပ်ဆောင်မှုကို လေ့လာနိုင်စေပြီး ကရားနှင့် အခြားရောဂါများအတွက် ဆေးပညာဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်များကို ပေးနိုင်ပါသည်။
နုကလီအစလေ့လာရေး၏ ပြောင်းလဲမှု
နုကလီအစလေ့လာရေးချဲ့ထွင်မှုသည် ဒီဇိုင်းများအကြောင်း အသေးစိတ်ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အလေ့လာမှုကို တိုးချဲ့စေသည့် အသစ်များကြောင့် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲနေပါသည်။ ဒီဇိုင်းများ၏ အသိအမှတ်ကို ပြသထားသည့် COVID-19 ဆေးကုသများအတိုင်း RNA ဆေးကုသများ၏ ပေါ်ပေါက်လာမှုဖြင့် နုကလီအစများ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သွေးမျှော်မှုအရေးအသားများကို ကာကွယ်ရန် အရည်အချင်းရှိကြောင်း ပြသထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆေးပညာနှင့် ဘျူးတိုက်လေးလာရေးတွင် အသုံးပြုမှုများသည် အချိန်တိုင်းတိုင် တိုးတက်မည်ဖြစ်ပြီး ရှေ့ကြောင်းရှိ ပွေ့ဖြေရမည့် ပြဿနာများအတွက် နိုင်ငံတကာဖြစ်စဉ်များဖြစ်ပါသည်။
နုကလီအစခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းတွင် ပြီးပြည့်စုံလာသည့် နည်းပညာများ
အပိုင်းတစ်ခုထက်ပို၍၊ နီးကလေးအချိုးများကို သုံးသပ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် တေးဂီတများတွင် အရေးကြီးသော ဆင်းရဲမှုများရှိခဲ့သည်။ Polymerase chain reaction (PCR)၊ next-generation sequencing (NGS) နှင့် microarrays အပါအဝင် အခြားများကို ပိုင်းခြားစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ဂျင်နေ့စာများကို ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ဒီမှာတွေ့ရှိခဲ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများဟာ သာမန်ဇာတ်ကို ပိုမိုမျှဝင်စေပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်ရောဂါရွေ့ချိန်များ၊ ရှုံးချိန်များ သို့မဟုတ် မိသားစုပင်များကို လေ့လာသည့် လုပ်ငန်းများတွင် ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် သိပ္ပံပညာမှ ရရှိသော သဘောတရားများကို အသုံးပြု၍ ကိုယ်ရေး၊ မိသားစု သို့မဟုတ် အိမ်နီးချင်းများကို လေ့လာနိုင်သည်။